
عکس از Forest & Kim Starr ، مجوز CC BY 3.0، ویکیمدیا کامانز
اکالیپتوس گیاهی از تیرهٔ مورد است و آنچه در فرآوردههای دیاوا به کار میرود، برگ آن است. در طب سنتی ایران از دیرباز برای بازکردن راههای تنفسی و ضدعفونی سنتی فضا و بخور به کار میرفته است.
پژوهشهای امروزی روی اکالیپتوس بیشتر حول کمک به تسکین سرفه و گرفتگی سینه، آرامبخش و کمک به کاهش اضطراب، کمک به سلامت و خوشبویی دهان بودهاند. از ۴ یافتهٔ ثبتشده، ۲ مورد در انسان آزموده شده و بقیه در حد مطالعهٔ آزمایشگاهی، کاربرد سنتی یا ثبت سنتی در مونوگراف است.
دیدن عرق اکالیپتوساکالیپتوس برای سرفه و گرفتگی راههای تنفسی سرماخوردگی کاربرد دارویی دارد و مونوگراف رسمی اروپایی دارد.
اکالیپتوس در مرور نظاممند و فراتحلیل کارآزماییهای شاهددار، سرفه را نسبت به دارونما کاهش داده است.
استنشاق رایحهٔ اکالیپتوس در مطالعهٔ بالینی روی درد و کیفیت زندگی بیماران روماتیسم مفصلی بررسی شده است.
آدامس حاوی عصارهٔ اکالیپتوس در کارآزمایی شاهددار روی سلامت لثه و بهداشت دهان بررسی شده و نتیجهٔ مثبت داشته است.
این گیاه در فهرست گیاهان دارویی ایران ثبت شده است؛ یعنی داروهای گیاهی ساختهشده از آن در کشور پروانهٔ رسمی دارند. در آن فهرست با نام «اوکالیپتوس» آمده است.
اکالیپتوس درختی استرالیایی است که در دورهٔ متأخر به ایران آمده؛ در متون کلاسیک مدخل ندارد و مزاج ثبتشدهای برایش نمینویسیم، هرچند در طب عامیانهٔ امروز برای بخور جا افتاده است.
桉叶Ānyè
طبع و مزه: خنک، مزهٔ تند و تلخ، اثر بر ریه
اکالیپتوس درختی استرالیایی است که در دورهٔ متأخر وارد چین شد و جایگاهی در طب عامیانهٔ جنوب چین یافت.
برای مشکلات خفیف پوستی، فقط بهصورت موضعی، مونوگراف رسمی اروپایی دارد.
برای درد موضعی دهان و دندان کاربرد ثبتشده دارد و مونوگراف رسمی اروپایی دارد.