در حال بارگذاری…
گویشنامهٔ دهآباد
واژهنامهٔ گویشی که نامِ دیاوا از آن آمده است
«دهآباد» را اهلِ محل «دیاوا» میگویند
نامِ این مجموعه از همینجا آمده است. گویشِ دهآبادی زبانِ روزمرهٔ بیش از هشتاد درصدِ مردمِ روستاست و مثلِ هر گویشِ کوچکِ دیگری، هر سال چند واژهاش را از دست میدهد. آنچه اینجا میبینید حاصلِ سالها ثبتِ میدانیِ آن است.
دهآباد روستایی در ۲۵ کیلومتری شمال نطنز است که در حاشیهی کویر و سر راه بادرود و ابوزیدآباد و کاشان واقع است. از لحاظ تقسیمات کشوری جزو شهرستان نطنز بوده و در بخش امامزادهی بادرود قرار دارد. این روستا بر روی طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۵۶ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۳ درجه و ۴۳ دقیقه قرار گرفتهاست و در شیبی بسیار ملایم واقع است معماری روستا اغلب قدیمی است و بیشتر خانهها دارای ورودی دالانمانند هستند. مصالح ساختمانی روستا در گذشته خشت و گل بوده و اکنون آجر و آهن و سیمان است. مطابق با سرشماری خانهی بهداشت، روستا بیش از ۴۱۰ خانوار و ۱۸۰۰ نفر جمعیّت دارد شغل بیشتر مردم کشاورزی و دامداری است و بیش از ۱۵۰ خانوار نیز از طریق اشتغال در ادارات دولتی و کارخانهی ریسندگی دهآباد و کارگاهها و کارخانجات مستقر در شهرستان امرار معاش میکنند گویش بیش از ۸۰ درصد جمعیّت، دهآبادی است و بقیّه نیز به زبان فارسی محلّی سخن میگویند و همین عامل سبب تاثیرگذاری بر این گویش و تاثیرپذیری فارسی محلّی از گویش دهآبادی شده است.
پژوهشِ زبانی
گیاهانِ دانشنامه، به گویشِ دهآباد
دانشنامهٔ گیاهان ←۱۹ گیاه از دانشنامه نامِ گویشیِ ثبتشده دارد. نامِ گویشی به مدخلِ واژهنامه میبرد و نامِ فارسی به صفحهٔ گیاه.
مرورِ الفبایی
ضربالمثلهای دهآبادی
هر ۷۷ مثل- آدِمیزاد تَب روبا دارَ
- طبیعت و سرشت آدمیزاد همچون روباه است.
- اَپّییَش با پالام خَر دَجّال کار بَلَد بوبو
- می خواهد با پالان خر دجّال کار یاد بگیرد.
- اَز زور وِشیج چاشدِ خُو دِ پو اَبو
- از زور گرسنگی چاشت از خواب بیدار می شود، حکایت کسی است که از شدّت فقر و نداری ناگزیر دیر از خواب بیدار می شود تا یک وعده غذا کمتر بخورد
- اُزمان هَنداتی کین گوزیگِش اَپّییَ
- زبان طرّاح و برنامه ریز... می خواهد. در مقام بی اعتباری گفتار در برابر کردار می گویند.
- اُشتُر کِ دِ چووَکَ زورِش با سَهَبِشَ
- شتر که در چاه می افتد زورش با صاحبش است، صاحب سرمایه برای سرمایه اش دل می سوزاند نه دیگران.
- اُشتُر یَزدیگَ پَچَچُرَّ
- شتر یزدی است به عقب می شاشد، روز به روز به جای ترقّی تنزّل می کند.
دو کتاب دربارهٔ دهآباد
آنچه در این صفحه میخوانید از کتابِ نخست آمده است. دومی هنوز روی سایت نیست.
دیاوا؛ فرهنگ واژگان دهآباد بادرود
متنش در همین صفحه
فرهنگ مردم دهآباد (دیاوا)
خواندنِ متنِ کتاب ←تاریخچهٔ دهآباد — از «قریهٔ عبّاد» تا امروز
کهنترین مأخذی که از این روستا نام برده، دیوانِ سیّد ضیاءالدین راوندی در قرنِ ششم هجری است. پیترو دلاواله در سالِ ۱۰۲۷ قمری اینجا مانده و از فراوانیِ ماهیِ آبهایش شگفتزده شده.