گلاب، عرق گلبرگ گل محمدی است (Rosa × damascena) — همان گلی که اردیبهشت منطقهٔ کاشان و نطنز با آن شناخته میشود.
تفاوت درجههای گلاب در گیاه نیست، در نسبت گل به آب و تعداد تقطیر است. هرچه گل بیشتری پای همان مقدار آب رفته باشد، گلاب غلیظتر و معطرتر است.
دوآتشه یعنی گلاب مرحلهٔ اول، بهجای آب، دوباره روی گل تازه تقطیر شود. محصول نهایی همان گلاب است با غلظت و رایحهٔ بیشتر، نه فرآوردهای از گل دیگر.
گلاب واقعی از تقطیر خود گل به دست میآید. آنچه گاهی با نام گلاب فروخته میشود، محلول اسانس (یا اسانس صنعتی) در آب است؛ رایحهاش تند و یکنواخت است و پس از چند دقیقه در دهان تلخی مصنوعی میگذارد.
گلاب تقطیری تازه معمولاً بویی ملایمتر و «گردتر» دارد و با ماندن، رایحهاش پختهتر میشود.
گلاب را گاهی گرم معرفی میکنند، ولی متون کهن چیز دیگری میگویند: ابنسینا در قانون گل سرخ را سرد و خشک ملایم میداند و عقیلی خراسانی در مخزنالادویه گلاب را «مرکبالقوی و مایل به سردی» میشمارد.
برای همین گلاب حرارت و صفرا را آرام میکند و در گرمازدگی به کار میرود؛ سردمزاجان آن را کنار عسل، نبات یا کمی هل میخورند.