در حال بارگذاری…
عکس از H. Zell · مجوز CC BY-SA 3.0 · ویکیمدیا کامانز
فراسیون
- تیرهٔ گیاهی
- Lamiaceae
- اندام استفادهشده
- مزاج در طب سنتی
- محصولات دیاوا
عکس از H. Zell · مجوز CC BY-SA 3.0 · ویکیمدیا کامانز
چرا فراسیون؟
فراسیون گیاهی از تیرهٔ نعناع است و آنچه در فرآوردههای دیاوا به کار میرود، اندام هوایی آن است. در طب سنتی ایران مزاجش گرم و خشک دانسته میشود و از دیرباز برای بازکردن سینه و خارجکردن خلط و بازکنندهٔ سدّهٔ کبد و طحال به کار میرفته است.
پژوهشهای امروزی روی فراسیون بیشتر حول کمک به اشتها، کمک به سرفه و گرفتگی سینه، کمک به تنظیم قند خون بودهاند. هر ۳ خاصیت ثبتشدهٔ این گیاه پشتوانهٔ مطالعهٔ انسانی دارد.
دیدن عرق فراسیونترکیبات مؤثر شناختهشده
آنچه پژوهشها میگویند
کنار هر خاصیت، نشانی هست که میگوید پشتش چه چیزی است: از تأیید مرجع رسمی داروهای گیاهی اروپا و پژوهش روی انسان، تا کاربرد شناختهشده در طب سنتی. برای دیدن یافتهٔ کامل و نشانی منبع، هر مورد را باز کنید.
«مونوگراف» یعنی چه؟
مونوگراف، پروندهٔ رسمی یک گیاه نزد نهاد ناظر دارویی است: کارشناسان همهٔ مطالعات موجود را بررسی میکنند و مینویسند این گیاه برای چه کاربردی، با چه مقدار و با چه احتیاطی قابل استفاده است. داروهای گیاهی پروانهدار در اروپا بر همین پایه ثبت میشوند. مونوگراف تنها منبع معتبر نیست — کارآزمایی و فراتحلیل هم معتبرند و گاهی تازهترند — ولی چون جمعبندی رسمی یک نهاد ناظر است، از همه صریحتر میگوید یک گیاه برای چه کاری تأیید شده.
کمک به اشتها
تأیید رسمیمطالعه روی دمنوشیافتهٔ پژوهش و منبع
تأیید مرجع رسمی داروهای گیاهی اروپا — کارشناسان یک نهاد ناظر دارویی در اروپا پژوهشهای موجود را بررسی کرده و این کاربرد را پذیرفتهاند.
کمک به سرفه و گرفتگی سینه
پژوهش انسانیمطالعه روی عصارهٔ گیاهیافتهٔ پژوهش و منبع
پژوهش انسانی با گروه مقایسه — گروهی که گیاه را دریافت کرده با گروهی که دریافت نکرده مقایسه شده است؛ همان روشی که برای دارو هم به کار میرود.
فرآوردهٔ آزمایششده ترکیبی از چند گیاه بود، پس سهم خود فراسیون در نتیجه جدا نشده است.
کمک به تنظیم قند خون
پژوهش انسانیمطالعه روی عصارهٔ گیاهیافتهٔ پژوهش و منبع
پژوهش انسانی با گروه مقایسه — گروهی که گیاه را دریافت کرده با گروهی که دریافت نکرده مقایسه شده است؛ همان روشی که برای دارو هم به کار میرود.
در این مطالعه فراسیون همراه گیاه دیگری آزمایش شده و اثر خالص آن جدا نشده است.
بخشی از این پژوهشها روی عصارهٔ گیاه انجام شدهاند. عرق، بخش معطر و فرارِ همان گیاه است — نزدیک به آن فرآوردهها، ولی نه عین آنها.
در طب سنتی ایرانی
در طب سنتی ایرانی هر گیاه «مزاجی» دارد — گرم یا سرد، تر یا خشک — و انتخاب عرقیات بر همین اساس انجام میشود. این یک چارچوب سنتی چندصدساله است و جای یافتههای بالینی را نمیگیرد؛ در کنار آن خوانده میشود.
مزاج خود گیاه: گرم و خشک — با شدت متوسط
در عرقگیری، بخش لطیف و معطرِ گیاه با بخار جدا میشود و به عرق میرسد. به همین دلیل در نگاه سنتی، عرق هر گیاه از خود آن گیاه ملایمتر و کمی گرمتر شمرده میشود.
- بازکردن سینه و خارجکردن خلط
- بازکنندهٔ سدّهٔ کبد و طحال
- کمک به بیاشتهایی
خویشاوندان گیاهی این محصول
گیاهانی از همین تیرهٔ گیاهی که در جهان بهعنوان گیاه دارویی شناخته شدهاند و بخشی از ترکیبات مؤثرشان مشترک است. آنچه در ادامه میآید دربارهٔ خود آن گیاهان است، نه دربارهٔ این فرآورده.
همتیرهبودن بهتنهایی به معنای اثر یکسان نیست؛ در یک تیرهٔ گیاهی گونههایی با خواص کاملاً متفاوت وجود دارند.
نسبت گیاهی: اسانسهای ترپنی (سینئول، کامفور)نشانگر مؤثر مشترکی میان این دو گیاه ثبت نشده؛ اشتراکشان در حد تیرهٔ گیاهی است.
نسبت گیاهی: کارواکرول و تیمول — همان ترکیبات آویشن و آویشن شیرازینشانگر مؤثر مشترکی میان این دو گیاه ثبت نشده؛ اشتراکشان در حد تیرهٔ گیاهی است.
این اطلاعات جنبهٔ آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا نسخهٔ پزشک نیست. اگر بیماری زمینهای دارید، باردارید، شیر میدهید یا دارویی مصرف میکنید، پیش از مصرف منظم هر فرآوردهٔ گیاهی با پزشک مشورت کنید.
