
عکس از Kurt Stüber [1] ، مجوز CC BY-SA 3.0، ویکیمدیا کامانز
اسفند گیاهی است و آنچه در فرآوردههای دیاوا به کار میرود، دانه آن است. در طب سنتی ایران مزاجش گرم و خشک دانسته میشود و از دیرباز برای پاکسازی هوای خانه با دود دانه و تسکین دردهای سرد مفاصل در کاربرد بیرونی به کار میرفته است.
شواهد موجود هنوز از مرحلهٔ آزمایشگاه و تجربهٔ سنتی فراتر نرفته و کارآزمایی انسانی ندارد.
دیدن اسپند نخودی⚠️ کاربردش در ایران دودکردنی و آیینی است، نه خوراکی. دانهاش آلکالوئیدهای فعال عصبی دارد.
گیاهشناسی، کاربرد سنتی، شیمی و سمّیت اسفند در مرور جامع علمی گردآوری شده است.
مزاج خود گیاه: گرم و خشک — با شدت قوی
کاربرد اسفند در ایران عمدتاً دودکردنی و آیینی است. متون کلاسیک هم آن را «قویّالاثر» میدانند و مصرف خوراکیاش را محدود و با احتیاط توصیه کردهاند.
