
عکس از Zeynel Cebeci ، مجوز CC BY-SA 4.0، ویکیمدیا کامانز
بوقناق گیاهی از تیرهٔ چتریان است و آنچه در فرآوردههای دیاوا به کار میرود، اندام هوایی آن است. در طب سنتی ایران از دیرباز برای کاهش قند خون در طب سنتی محلی ایران و کمک به دفع سنگ کلیه به کار میرفته است.
پژوهشهای امروزی روی بوقناق بیشتر حول کمک به تنظیم قند خون بودهاند. از ۲ یافتهٔ ثبتشده، ۱ مورد در انسان آزموده شده و بقیه در حد مطالعهٔ آزمایشگاهی، کاربرد سنتی یا ثبت سنتی در مونوگراف است.
دیدن عرق بوقناقمترادف فارسی: باباخازن. با Onosma اشتباه گرفته میشود؛ تیرهٔ آن چتریان است نه گاوزبانیان.
در پژوهشی روی نمونههای سه رویشگاه ایران (گنجنامهٔ همدان، سد لار دماوند و رازقان مرکزی)، ترکیبهای فرّار منتقلشده به خود عرق بوقناق جداگانه از اسانس اندازهگیری و شناسایی شدهاند — یعنی آنچه واقعاً در عرق حل میشود، نه آنچه در اسانس گیاه هست.
عرق بوقناق در کارآزمایی دوسوکور ایرانی روی بیماران دیابت نوع ۲ آزموده شده و شاخصهای قند خون را بهبود داده است. این مطالعه روی خود عرق انجام شده — همان فرآوردهای که در بطری است.
عصارهٔ ریشهٔ بوقناق در مدل حیوانی دیابت، قند خون و چربی خون را پایین آورده و از کبد محافظت کرده است.
بوقناق (باباخازن) گیاهی بومی ایران است و در متون کلاسیک طب سنتی مدخل مستقلی ندارد؛ شهرتش از سنت شفاهی مناطق غرب و شمال کشور میآید، برای همین مزاج یکدستی برایش ثبت نشده.
کارآزمایی بالینی دوسوکور ایرانی روی خود عرق بوقناق در بیماران دیابت نوع ۲ — نزدیکترین پژوهش به شکلی که ما میفروشیم.
برای نفخ و اسپاسم گوارشی کاربرد دارویی ثبتشده دارد و مونوگراف رسمی اروپایی دارد.
برای افزایش حجم ادرار و شستوشوی مجاری ادراری مونوگراف رسمی اروپایی دارد.
برای بهبود زخم و سلامت رگهای ریز کاربرد ثبتشده دارد و مونوگراف رسمی اروپایی دارد.
