
عکس از Daderot ، مجوز Public domain، ویکیمدیا کامانز
بیدمشک گیاهی از تیرهٔ بید است و آنچه در فرآوردههای دیاوا به کار میرود، شکوفهٔ نر آن است. در طب سنتی ایران مزاجش سرد و تر دانسته میشود و از دیرباز برای مفرح قلب و رفع خفقان و آرامکردن اعصاب به کار میرفته است.
پژوهشهای امروزی روی بیدمشک بیشتر حول آرامبخش و کمک به کاهش اضطراب، دارای خاصیت آنتیاکسیدانی، کمک به التیام زخم بودهاند. شواهد موجود هنوز از مرحلهٔ آزمایشگاه و تجربهٔ سنتی فراتر نرفته و کارآزمایی انسانی ندارد.
دیدن عرق بیدمشکبا «برگ بید» (Salix alba) یکی نیست — دو گونهٔ متفاوت بید.
عرق بیدمشک از شکوفهٔ نر بیدمشک گرفته میشود و در طب سنتی ایران بهعنوان آرامبخش و مفرح شناخته میشود.
عصارهٔ بیدمشک در مطالعهٔ حیوانی روی اضطراب بررسی شده و اثر آرامبخش نشان داده است — همان کاربردی که سنت برایش قائل است.
ترکیبات پلیفنولی بیدمشک در مطالعات روی آنزیمهای آنتیاکسیدانی بدن بررسی شده و اثر محافظتی نشان داده است.
مادهٔ مؤثر بیدمشک در مطالعهٔ حیوانی روی التیام زخم تمامضخامت پوست با داروی مرجع مقایسه شده است.
مزاج خود گیاه: سرد و تر
مصلح: عسل برای مزاجهای سرد.
بیدمشک گونهای بومی ایران است و در متون کلاسیک عربی نامش کمتر آمده؛ بیشتر منابع فارسی آن را سرد و تر میدانند و برخی معتدل مایل به سردی.
گلاب — ترکیب کلاسیک نوشیدنیهای مفرح ایرانی؛ رایحهٔ دو گل یکدیگر را کامل میکنند و هر دو در طب سنتی «مفرح قلب» شمرده میشوند.
بهارنارنج — هر دو آرامبخش سنتیاند و در ترکیبهای شبخواب کنار هم میآیند.
