
عکس از Kurt Stüber [1] ، مجوز CC BY-SA 3.0، ویکیمدیا کامانز
گل محمدی گیاهی از تیرهٔ گل سرخ است و آنچه در فرآوردههای دیاوا به کار میرود، گلبرگ آن است. در طب سنتی ایران مزاجش سرد و خشک دانسته میشود و از دیرباز برای تقویت قلب و نشاط خاطر و تقویت معده و کبد به کار میرفته است.
پژوهشهای امروزی روی گل محمدی بیشتر حول کمک به سلامت پوست، کمک به خواب آرام، کمک به رفع یبوست بودهاند. از ۸ یافتهٔ ثبتشده، ۷ مورد در انسان آزموده شده و بقیه در حد مطالعهٔ آزمایشگاهی، کاربرد سنتی یا ثبت سنتی در مونوگراف است.
دیدن گلاب سنتی اعلاءسه پژوهش مستقیماً روی خود گلاب انجام شده است. در تحلیل نمونههای گلاب بازار ایران، فنیلاتیلالکل، ژرانیول و بتا-سیترونلول اجزای اصلی بیشتر نمونهها بودهاند. پژوهش دوم گلاب را دوباره تقطیر کرده و اجزای اسانس بهدستآمده از آن را سنجیده است: سیترونلول حدود ۶۰٪، ژرانیول حدود ۱۳٪ و فنیلاتیلالکل حدود ۶٪؛ تقطیر در خلأ سهم الکلها را بالاتر برده است. در سومی، مقدار تانن خود گلاب در ۲۱ تودهٔ گل محمدی از استانهای مختلف سنجیده شده و بسته به توده میان حدود ۱۴۰۰ تا ۲۲۰۰ قسمت در میلیون گزارش شده است.
دربارهٔ نمونههای بازار: در همان تحلیل نمونههای بازار، شماری از نمونهها با اسانس شمعدانی و دیانتوس یا اسانس مصنوعی تقلب شده بودند، و در بیشتر نمونهها دیبوتیلفتالات شناسایی شد که پژوهشگران منشأ آن را ظرف پلاستیکی دانستهاند.
گلبرگ گل محمدی برای التهاب خفیف پوست و مخاط دهان و گلو، در مرجع رسمی داروهای گیاهی اروپا ثبت شده است.
رایحهدرمانی با گل محمدی در بهبود کیفیت خواب و کاهش اضطراب اثر مثبت نشان داده است.
گل محمدی در مرور نظاممند و فراتحلیل کارآزماییهای انسانی، کیفیت خواب بزرگسالان را بهبود داده است.
در مرور نظاممند کارآزماییهای گل محمدی برای اختلالهای گوارشی، در گروه یبوست عملکردی دفعات دفع و کیفیت زندگی بهتر شد؛ شکل مدفوع تغییر معناداری نداشت.
رایحهدرمانی با گل محمدی در کارآزمایی بالینی روی استرس و اضطراب بیماران آنژیوگرافی بررسی شده و کاهش اضطراب گزارش شده است.
کپسول عصارهٔ گل محمدی در کارآزمایی شاهددار روی افسردگی، اضطراب و استرس زنان یائسه بررسی شده و بهبود گزارش شده است.
در اختلالهای خلقی (اضطراب، افسردگی) بررسیهای انسانی و حیوانی نتیجهٔ مثبت داشتهاند.
پماد موضعی حاوی عصارهٔ گل محمدی در مطالعهٔ بالینی پوست روی شاخص شدت ضایعه و کیفیت زندگی بیماران بررسی شده است.
مزاج خود گیاه: سرد و خشک — با شدت ملایم
مزاج گلاب: سرد و خشک — با شدت ملایم
مصلح: عسل یا کمی هل برای کسانی که مزاج سرد دارند.
گلاب در طب سنتی ایران «مفرح قلب» خوانده میشود و جایگاهش بیش از یک خوشبوکننده است.
بیدمشک — ترکیب کلاسیک شربتهای ایرانی؛ هر دو مفرحاند و رایحهشان یکدیگر را کامل میکند.
玫瑰花Méiguīhuā
طبع و مزه: گرم، مزهٔ شیرین و تلخ، اثر بر کبد و طحال
گل سرخ رسمی چین گونهٔ Rosa rugosa است؛ گل محمدی ما گونهٔ Rosa × damascena است.
در چین گل سرخ دارویی برای «گرهگشایی دل» است — نزدیک به همان «مفرح قلب» در طب ایرانی.
در یک کارآزمایی بالینی، عصارهٔ گل محمدی روی حافظه و توان شناختی بیماران دارای اختلال شناختی بررسی شده و بهبود نمرات گزارش شده است.
هنوز قطعی نیست چون: فقط یک کارآزمایی کوچک انجام شده و تکرار مستقل ندارد؛ مطالعهٔ دوم این حوزه هنوز حیوانی است.
برای دردهای خفیف و سرماخوردگی کاربرد سنتی ثبتشده دارد و مونوگراف رسمی اروپایی دارد.
برای اسهال خفیف و التهاب پوست کاربرد سنتی ثبتشده دارد و مونوگراف رسمی اروپایی دارد.
برای ناراحتیهای خفیف گوارشی و التهاب دهان کاربرد سنتی ثبتشده دارد و مونوگراف رسمی اروپایی دارد.