خاکشیر

چرا خاکشیر؟

خاکشیر گیاهی از تیرهٔ شب‌بو است و آنچه در فرآورده‌های دیاوا به کار می‌رود، دانه آن است. در طب سنتی ایران مزاجش سرد و تر دانسته می‌شود و از دیرباز برای فرونشاندن عطش و حرارت بدن و ملیّن و رفع یبوست به کار می‌رفته است.

پژوهش‌های امروزی روی خاکشیر بیشتر حول کمک به یبوست، آنتی‌اکسیدان بوده‌اند. هر ۳ خاصیت ثبت‌شدهٔ این گیاه پشتوانهٔ مطالعهٔ انسانی دارد.

آنچه پژوهشکدهٔ گیاهان دارویی دربارهٔ این گیاه ثبت کرده

این بخش از بانک اطلاعات گیاهان پژوهشکدهٔ گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی نقل شده است — مرجعی فارسی که خودش منابعش را (از جمله فارماکوپهٔ گیاهی ایران و فلور ایران) شماره‌گذاری‌شده ذکر می‌کند. برخلاف بخش «خواص»، اینجا سطح شواهد بالینی سنجیده نشده؛ آنچه می‌بینید ثبت یک مرجع ملی است.

کاربرد درمانی ثبت‌شده در این منبع

التیام دهنده زخم و جراحات است. جوشانده گیاه در رفع اسهال‌های ساده، ترشحات زنانگی و بعنوان مدر در آب آوردن نسوج مصرف می‌شود. دانه آن بعنوان تب بر، دفع کرم، رفع التهاب و سنگ کلیه، خنکی، ملین، مخلوط در آب سرد استفاده می‌شود. مصرف آن در دوران بارداری مفید می‌باشد . بعلاوه بعنوان اشتهاآور، باز کننده گرفتگی صدا و صاف کننده خون مصرف می‌شود

محل رویش در ایران

در تهران و اطراف کرج، گرمسار، دماوند، پلور، قزوین، زردبند، تبریز، فیروزکوه، سنندج، همدان، بختیاری، دورود، بین اصفهان و یزد، کرمان، خاش، شیراز و جهرم پراکندگی دارد

• گیاهان رشته‌کوه البرز
• گیاهان زاگرس و غرب ایران
• گیاهان آذربایجان
• گیاهان اصفهان و مرکز
• گیاهان فارس
• گیاهان کرمان، سیستان و بلوچستان
• گیاهان تهران و پیرامون
• گیاهان همدان و کردستان
• گیاهان یزد و حاشیهٔ کویر

زمان برداشت

در مرداد و شهریور ماه جمع‌آوری می‌شوند

احتیاط مصرف

در بعضی افراد موجب سردرد می‌شود

در این منبع منع مصرف خاصی برای این گیاه ثبت نشده است. این یعنی «در منابع آن مرجع نیامده»، نه «بی‌خطر است».

منبع: بانک اطلاعات گیاهان پژوهشکدهٔ گیاهان دارویی (جهاد دانشگاهی) — «خاکشیر» . مقدار مصرف ثبت‌شده در همان صفحهٔ منبع آمده و اینجا تکرار نشده است.

خاکشیر در کدام دسته‌های دانشنامه است؟

هر دسته صفحهٔ خودش را دارد؛ گیاهان دیگر همان دسته را آنجا می‌بینید.

• گیاهان کمک به هضم۳۹
• گیاهان کمک به کاهش التهاب۲۰
• گیاهان کمک به سلامت کلیه و مجاری ادراری۱۳
• گیاهان کمک به اشتها۱۲
• گیاهان کمک به یبوست۱۱
• گیاهان رفع عطش و طراوت۶
• گیاهان آنتی‌اکسیدان۶
• گیاهان مزاج سرد و تر۳
• گیاهان آزموده‌شده روی انسان۵۸
• گیاهان دارای موسیلاژ و ساپونین۳
• گیاهان دارویی آذربایجان۱۴
• گیاهان دارویی اصفهان و مرکز۱۴
• گیاهان دارویی کرمان، سیستان و بلوچستان۱۳
• گیاهان دارویی رشته‌کوه البرز۱۲
• گیاهان دارویی تهران و پیرامون۱۰
• گیاهان دارویی فارس۹
• گیاهان دارویی زاگرس و غرب ایران۶
• گیاهان دارویی همدان و کردستان۶
• گیاهان دارویی یزد و حاشیهٔ کویر۲