واژه‌های «ه»

۱۴۵ واژه در گویشِ ده‌آبادی

هِhe: هستی ( دوم شخص مفرد زمان حال از فعل " هَستَن " ).
هاhă: بله، آری.
هاچَسَّنhăčassan: نشستن.
هاشیhăši: بچّه شتر کوچک تر از یک سال.
هاف / آفăf / hăf: چوب کوچک که در هنگام شانه زدن قالی به کار می رود.
هاکhăk: خاک.
هاکَhăka: خاکه، موادّ نرم مانند زغال نرم.
هاکُ خُلhăko xol: خاک و خاشاک، گرد و خاک.
هاک مالیhăk măli: خاک مال کردن.
هاک نووَنhăk nūwan: به خاک سپردن، دفن کردن.
هاکاندhăkănd: خاک آلود.
هاکَتَّنhăkattan: فرو رفتن.
هاکچوhăkčū: خاکشیر.
هاکروگَhăkrūga: خاکروبه.
هاکُوhăkow: اوّلین آبیاری زمین پس از شخم.
هاکیhăki: خاکی.
هاگِرَتَّن / آگِرَتَّنhăgerattan / ăgerattan: گرفتن، تحویل گرفتن.
هالُ روجhălo rūĵ: حال و روز، کنایه از وضع زندگی.
هال نَدارhăl nadăr: بی حال، مریض.
هامبانhămbăn: همیان.
هامِّرhămmer: بنشین ( بی ادبانه )، بتمرگ.
هاموارhămvăr: هموار و صاف
آهسته.
هامواریhămvări: دشت.
های شَواشhăy šavăš: فریاد شادی در جشن عروسی.
هَبَّhabba: حبّه، دانه.
هَتhat: حالا، اکنون.
هَتاهَتhatăhat: حالا حالا، به این زودی.
هَتاهَت کَردَنhatăhat kardan: به تأخیر انداختن.
هِتَّنhettan: آبیاری کردن.
هُتَّنhottan: خفتن، خوابیدن.
هَتِی گونوَhatey gūŋwa: حالایی، امروزی.
هَتینیَhatiŋya: مدرن، متجدّد، امروزی.
هِچُو / هِشُوhešow / hečow: دیشب.
هَدَم دِ هَhadam de ha: وجود دارد، موجود است.
هِرَّ / اِرَّerra / herra: ارّه.
هَر پَسّاhar passă: هر بار.
هَر کیhar ki: هر کس.
هَر یاhar yă: هر جا.
هَرام زووَharăm zūwa: حرام زاده.
هَربِزَharbeza: خربزه.
هَرزِ کاریharze kări: همه چیز را با هم کاشتن.
هَرف بَکیشووَنharf bakišūwan: بازجویی کردن، حرف کشیدن.
هَرف رو هَرف تاردَنharf rū harf tărdan: حرف تو حرف آوردن، موضوع صحبت را عوض کردن.
هَرف وِخُharf vexo: سخن بیهوده و یاوه.
هَریگاharigă: هر جا.
هِزُّhezzo: دیروز.
هَزارhazăr: هزار.
هَزاریhazări: هزاری.
هِزَم / اِزَمezam / hezam: هیزم.
هَزیگان/اَدیگانhazigăn/adigăn: هذیان.
هَسابhasăb: حساب.
هَسیدhasid: تنگ نظر، حسود.
هِشَ / اِشَeša / heša: امشب.
هِشتhešt: خشت.
هِشتمالheštmăl: خشت زن.
هَشتَنhaštan: اجازه دادن.
هُشکhošk: خشک.
هُشکَhoška: خشکیده
دستمزد نقدی کارگر بدون خورد و خوراک و مسکن.
هُشکُ خالیhoško xăli: چیز محقّر و بی ارزش، ساده و مختصر.
هُشکِبارhoškebăr: خشکبار.
هُشکِواhoškevă: نان فتیر.
هُشکیhoški: خشکی
نوعی بیماری قارچی پوست که منجر به سخت شدن و ترک خوردن پوست و جاری شدن خون از آن می شود
سکسکه.
هَشِمِّتیhašemmeti: دارای حشمت و منزلت، کسی که مقدم میهمان را بسیار گرامی می دارد.
هُشنُشو/اُشنُشوhošnošū/ošnošū: عطسه.
هُغ دِربَسَّنhoγ derbassan: حالت تهوّع داشتن.
هَغ لوکّیhaγ lūkki: شتر نری که وارد سال سوم می شود.
هَغ مَجّیhaγ maĵĵi: بچّه شتر ماده ای که وارد سال سوم می شود.
هَف بَرادِرانhaf barăderăn: خوشه ی پروین.
هِفت اِمِدَنheft emedan: لذّت بردن، کیف کردن.
هَفتِی گِ بیhaftey ge bi: هفته ی دیگر.
هَکاتhakăt: حکایت، داستان ( هَکات نو مِرییَ = حکایت آن مرد است ).
هَکایَتhakăyat: حکایت.
هَکِرو پَکِروhakerū pakerū: حرف های بود و نبود.
هُکمَنhokman: حتماً.
هَلِ هولَhale hūla: تنقّلاتی که ارزش غذایی اندک دارند.
هَلالیَت بَتِلِبووَنhalăliyat batelebūwan: حلالیت طلبیدن.
هُلُپُ تُلُپholopo tolop: سر و صدا.
هُلُفدونیholofdūni: اتاق یا سوراخ تنگ و تاریک، زندان.
هُلُکholok: سوراخ.
هُلُک بَرینholok barin: سوراخ سمبه.
هُلُک مُشتوholok moštū: سوراخی که در پایه ی جلو در قرار دارد و به آسانی می توان مشت را در آن برد.
هُلُکدانholokdăn: سوراخی که در میان دیوار قرار دارد و در آن وسایل کوچک همچون کلید چوبی باغ، قیجی باغبانی و ابزار کوچک کشاورزی را در آن می گذارند.
هُلُکوholokū: سوراخ.
هَلگالَhalgăla: برگه ی هلو.
هَلمhalm: نارس.
هَلُوhalow: شعله ی بلند آتش.
هُلوَرholvar: حبوبات.
هَلیسَhalisa: هریسه.
هَمُّhammo: همه ( هَمُّ چِشان بِ را = همه چیزشان مرتّب ).
هَمَ / اَمَama / hama: ما ( ضمیر ).
هَم اُوham ow: دو کشاورزی که نوبت آبیاری آنها پشت سر هم باشد.
هَم پاچَham păča: باجناق، هم داماد.
هَم توتیگَham tūtiga: هم رده، هم ردیف، هم سنگ.
هَم زُماham zomă: باجناق، هم داماد.
هَمان نوhamăn nū: همان ( مذکّر ).
هَمان نوگُhamăn nūgo: همان ( مونّث ).
هَمَردَhamarda: شکسته.
هَمَردَنhamardan: شکستن.
هَمسُوhamsow: همسایه ها.
هَمسووَhamsūwa: همسایه.
هَمشَریhamšari: همشهری.
هَمیرhamir: خمیر.
هَمیر کارhamir kăr: مایه خمیر.
هَمین اَنداhamin andă: همین اینجا.
هَمین نِزَنhamin nezan: همین گونه.
هَمین نیگاhamin nigă: همان جا.
هَنhan: هستند.
هُنّابhonnăb: عنّاب.
هُناغhonnăγ: خنّاق، گلو درد، نوعی نفرین.
هَنجِدَنhanĵedan: خرد کردن، ریز ریز کردن.
هَنداتhandăt: برنامه ریزی، سازماندهی.
هَندات کَردَنhandăt kardan: تدبیر کردن، فراهم کردن، چاره سازی.
هَندَغhandaγ: گودال، خندق.
هَندَغ‌بَماسووَhandaγ bamăsūwa: نوعی نفرین، کسی که حلق و گلویش به شدت سرما خورده است.
هَندوختَhandūxta: هم دوخته، زیر اندازی که از بهم دوختن پارچه های ضخیم و مستعمل درست شده.
هَندینیَhandiŋya: هندوانه.
هَندینیَجِربَغَل‌نووَنhandiŋya ĵer baγal nūwan: هندوانه زیر بغل گذاشتن، تعریف اغراق آمیز از توان مخاطب.
هَنیhani: هنوز، تاکنون.
هَنی گِیhani gey: هنوز هم.
هُو دِرفِسَّنhow derfessan: شایع کردن.
هُو دِرکَتَّنhow derkattan: شایع شدن.
هُو هُوhow how: صوتی که به هنگام دوشیدن شیر بر زبان می رانند تا حیوان رام و دوشیدن شیر آسان تر شود.
هَوالَhavăla: حواله.
هَودُhawdo: هفده.
هَوزhawz: حوض.
هَوزچَhawzča: حوضچه.
هوسhūs: حوصله.
هوسیدhūsid: چشم سفید، خیره سر.
هوشَhūša: خوشه.
هوشتhūšt: خوردن یک لقمه با شتاب.
هَوصِلَhawsela: حوصله، تحمّل.
هَولhawl: هول، ترس، دست پاچگی.
هُولَhowla: هوله، حوله.
هولَ شُدَنhūla šodan: راه رفتن بر روی ساقه های گندم و جو به منظور خردکردن، کنایه از راه رفتن بیهوده.
هَول هَولِکیhawl hawleki: شتابان.
هُیhoy: آهای.
هَیابانگhayăbăng: سر و صدای زیاد، هیاهو.
هیردhird: خرد، ریز.
هیردَhirda: خرده، ریزه.
هیردِ پاhirde pă: خرده فروشی، خرده خریدن، کم کم جمع کردن، کم کم از دست دادن.
هیرد واوُدَنhird văvodan: خرد شدن، حقیر شدن، کوچک و خوار شدن.
هیردِنانhirdenăn: خرده نان، نان های ریز سفره.
هیژدُhiždo: هجده.
هیشتhišt: صدایی برای وادار کردن سگ به حمله و شکار.
هِیوان چارنیheyvăn čărni: گوسفند چرانی.

↑ بازگشت به بالای صفحه