
عکس از Forest & Kim Starr ، مجوز CC BY 3.0، ویکیمدیا کامانز
بادرنجبویه گیاهی از تیرهٔ نعناع است و آنچه در فرآوردههای دیاوا به کار میرود، برگ آن است. در طب سنتی ایران مزاجش گرم و خشک دانسته میشود و از دیرباز برای مفرح قلب و رفع دلشوره و تقویت حافظه به کار میرفته است.
پژوهشهای امروزی روی بادرنجبویه بیشتر حول کمک به خواب آرام، کمک به تعادل چربی خون، آرامبخش و کمک به کاهش اضطراب بودهاند. از ۶ یافتهٔ ثبتشده، ۵ مورد در انسان آزموده شده و بقیه در حد مطالعهٔ آزمایشگاهی، کاربرد سنتی یا ثبت سنتی در مونوگراف است.
دیدن عرق بادرنجبویهبادرنجبویه برای کاهش تنش خفیف و کمک به خواب کاربرد ثبتشده دارد و مونوگراف رسمی اروپایی دارد.
بادرنجبویه در بهبود بیخوابی و کاهش اضطراب نتایج مثبت اولیه داشته است.
فرآوردهٔ خوراکی بادرنجبویه در کارآزمایی دوسوکور و متقاطع، کیفیت خواب شرکتکنندگان را بهتر کرده است.
بادرنجبویه در فراتحلیل کارآزماییهای انسانی، چربی خون و شاخصهای قلبی-سوختوسازی را بهبود داده است.
استنشاق رایحهٔ بادرنجبویه در کارآزمایی بالینی روی اضطراب و سنگینی علائم بیماران دیالیزی بررسی شده و اثر مثبت گزارش شده است.
عصارهٔ بادرنجبویه در کارآزمایی سهسوکور روی فشار خون مرحلهٔ یک، فشار خون سیستولی و دیاستولی را نسبت به گروه شاهد کاهش داده است.
این گیاه در فهرست گیاهان دارویی ایران ثبت شده است؛ یعنی داروهای گیاهی ساختهشده از آن در کشور پروانهٔ رسمی دارند.
مزاج خود گیاه: گرم و خشک — با شدت متوسط
مصلح: گلاب یا آب انار برای مزاجهای گرم.
بادرنجبویه در متون سنتی از مشهورترین «مفرحات» است — یعنی نشاطآور.
برای تعریق زیاد و التهاب دهان و گلو کاربرد دارویی ثبتشده دارد و مونوگراف رسمی اروپایی دارد.
اسانسش در مطالعات ضدمیکروبی آزمایشگاهی از قویترینهای تیرهٔ نعناعیان شناخته شده است.