واژه‌های «ز»

۸۵ واژه در گویشِ ده‌آبادی

زاتzăt: جد، آباء
خوی و خصلت.
زادُ رودzădo rūd: فرزند، نسل.
زار بَدیگَzăr badiga: زجر کشیده.
زاغzăγ: چشم سبز
کنایه از طعم خیلی ترش
آب ماست یا کشک جوسانده.
زافِرانzăferăn: زعفران.
زالَمzălam: ظالم، بچّه ی بسیار شرور.
زاندَنzăndan: دانستن.
زانگzăng: زانو.
زانگ بَمَردَنzăng bamardan: زانو شکستن، کنایه از رفع خستگی.
زانگ دِربَسَّنzăng derbassan: زانو زدن.
زانگِمِدَنzăngemedan: به زانو در آمدن، ناتوان شدن.
زایَzăya: ضایع، تباه.
زَئیفوzaifū: ضعیفه، همسر مرد، کنایه از زن.
زِبرُ زَرَنگzebro zarang: بسیارزرنگ
سر حال و سالم.
زُجzoĵ: زاج، قرا.
زُجَد گِرانzoĵad gerăn: تو را با زاج بپوشانم، بیانی تحقیر آمیز در برابر کسی که سخنی کودکانه بر زبان می آورد یا از عهده ی انجام ساده ترین کار برنمی آید.
زَدَzada: فاسد شده و گندیده، نامرغوب ( میوه ).
زَدِگیzadegi: پارگی.
زَرَzara: یونجه ی تازه، اوّلین چین یونجه.
زَرِ تَرَک گِلّووَنzare tarak gellūwan: زهره ترک شدن، از ترس گویا مردن.
زَرِ چَمzare čam: زهر چشم، نگاهی که از روی خشم و غضب کنند، تهدید.
زَربَzarba: ضربه.
زِرپzerp: عمل سریع و نسنجیده.
زَرِچَم‌نَشان‌آدووَنzare čam našăn ădūwan: تهدید کردن.
زَرچوگَzarčūga: زردچوبه.
زَردِ خاzarde xă: زرده ی تخم مرغ.
زردالیzardăli: زردآلو
زرد رنگ.
زَردَمبوzardambū: زرد و نزار، لاغر.
زُرَکzorak: ذرّت.
زَرَنگzarang: زرنگ.
زَرُوzarow: زهراب، ادرار.
زَرُوگَم بِبَوَشتzarowgam bebavašt: زهراب از من رها شد.
زُرّیگَzorriga: نسل، ذریّه.
زَغالzaγăl: زغال.
زَغانzaγγăn: زقوم، چیز بسیار تلخ یا ترش و ناگوار.
زَغنِبیدzaγnebid: زقنبود، زهر، خوراک جهنمی.
زُغورَتzoγūrat: سختی و رنج بسیار.
زَفzaf: ضعف.
زَفتِ سُوتzafte sowt: ضبط صوت.
زَفتُ کَفتzafto kaft: جمع و جور کردن، جمع کردن.
زَفتِواریzaftevări: مراقبت.
زَفتِواری کَردَنzaftevări kardan: جمع و جور کردن، مراقبت کردن.
زِک اِمِدَنzek emedan: ترش شدن ماست.
زَکّاتیzakkăti: آنچه سبب زیان مادّی یا معنوی شود.
زَکّامzakkăm: زکام.
زِلِّ گَرماzelle garmă: اوج گرما.
زَلالzalăl: زلال، صاف.
زَلیzali: زالو.
زُماzomă: داماد.
زَمام بَسَّzamăm bassa: زبان بسته، بی چاره.
زَمبَzamba: وسیله ی انتقال خاک و تسطیح زمین که به دنبال تراکتور می بندند
برآمدگی شکم.
زَمَتzamat: زحمت.
زَمِسّانzamessăn: زمستان.
زَمینzamin: زمین.
زَمین دَغzamin daγ: زمینی که هموار و سفت و سخت است و مدّتی در آن آب می ماند.
زَمین لَرزَzamin larza: زمین لرزه.
زَمینیَzamiŋya: زمینه.
زِنzen: ذهن، هوش.
زَنجِفیلzanĵefil: زنجبیل.
زَنجُوzanĵow: اشباع شده با آب، زنجاب.
زَنجیلzanĵil: زنجیر.
زَندانzandăn: زندان.
زَندَنzandan: زنده بودن، زندگی.
زَندَنُ مَردَنzandano mardan: زندگی و مرگ.
زَنَغدانzanaγdăn: زنخدان.
زَنگُلَzangola: زنگوله، زنگی که به گردن گوسفند یا بز می اندازند.
زَنگُوzangow: آب زنگ آلود و چرکین.
زَنیخzanix: زَر نیخ.
زِوار بَر شُدَنzevăr bar šodan: زوار در رفتن، قدرت و توانایی را از دست دادن، بی رمق شدن.
زور آردووَنzūr ărdūwan: فشاردادن، زور زدن.
زور آرکَردَنzūr ărkardan: فشاردادن.
زور دارzūr dăr: نیرومند.
زورَمبَلاzūrambală: زورکی، به زور.
زَوغzawγ: ذوق.
زَوغ زِدَ / زَوغیzawγ zeda / zawγi: ذوق زده.
زیzi: زود.
زی بِ زیzi be zi: زود به زود.
زِی زِیzey zey: صدایی برای تحریک دو گوسفند برای جنگیدن.
زِیتانzeytăn: زیتون.
زیغمالziγmăl: تنبیه سخت از طریق فشردن.
زیک زیکzik zik: ناله ی ضعیف شیر خواران هنگام گرسنگی و درد.
زیگاتzigăt: زیاد.
زیگاتیzigăti: زیادی، زاید.
زیگارَzigăra: زیارت.
زییَسمانziyasmăn: زنی که تازه زاییده است.

↑ بازگشت به بالای صفحه